Make your own free website on Tripod.com

 

 

 

 

 

ระบบปฏิบัติการ  DOS

 

 

                             

 

      ระบบปฏิบัติการ ( Operating System ) เป็นส่วนจำเป็นในการทำงานของ

ไมโครคอมพิวเตอร์ ที่เรารู้จักกันดีว่า DOS ( Disk Operating System ) ทำหน้าที่

ควบคุมการทำงานของเครื่องคอมพิวเตอร์ซึ่งพัฒนามาจากบริษัทไมโครซอฟต์ คอร์ปอเร ชัน ที่เรียกกันว่า MS - DOS

MS - DOS ประกอบด้วยไฟล์ต่างๆ จำนวนมากที่ทำงานประสานกันเรา

จัดแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ

1.ประเภทไฟล์โปรแกรม

2.ประเภทไฟล์ข้อมูล

    การจัดเก็บข้อมูลของคอมพิวเตอร์

ระบบคอมพิวเตอร์จะมีการจัดเก็บข้อมูลในรูปแบบที่เรียกว่า แฟ้ม ( File )

ไฟล์ หรือ File คือกลุ่มของข้อมูล( Data )ที่เป็นทั้งตัวอักษร ตัวเลข สัญลักษณ์ รูป

ซึ่งแต่ละไฟล์จะมีขนาดแตกต่างกันขึ้นอยู่กับปริมาณหรือชนิดของข้อมูล

     การตั้งชื่อแฟ้ม

1.ชื่อแฟ้มมีความยาวไม่เกิน 8 ตัวอักษร

2.ใช้ตัวอักษรภาษาอังกฤษ A-Z หรือ a-z หรือ เลข อารบิค 0-9

3.ห้ามมีช่องว่างหรือสัญลักษณ์ , \ ? * เป็นส่วนหนึ่งของแฟ้ม

4.ห้ามตั้งชื่อซ้ำกันกับชื่อแฟ้มในสา รบบ เดียวกัน

5.ให้มีส่วนขยายของแฟ้ม ยาวไม่เกิน 3 ตัวอักษร

 

    ประเภทของแฟ้มข้อมูล

 

1. . COM ( command file ) เป็นแฟ้มที่โปรแกรมภาษาเครื่องที่ผู้ใช้

สามารถสั่งทำงานได้เย

2. . exe ( execute ) เป็นแฟ้มที่โปรแกรมภาษาเครื่องที่ผู้ใช้สามารถสั่ง

ทำงานได้ที่ Dos Prompt โดยการอ้างอิงหน่วยความจำจาก . com

3. . bat ( batch file ) เป็นแฟ้มที่ใช้รวบรวมคำสั่งของ Dos สามารถสั่งให้ทำงานได้ทันทีที่ Dos Prompt ตามลำดับขั้น

4. . sys ( system file ) เป็นไฟล์ระบบที่ใช้เก็บตัวเลือกเพื่อปรับปรุงระบบ การทำงานของซอฟต์แวร์

5. . bak ( backup file ) เป็นแฟ้มสำรองโปรแกรม

6. . dat ( data file ) หรือ . txt ( taxt file ) เป็นแฟ้มสำหรับจัดเก็บข้อมูล

    การใช้อักขระตัวแทน

อักขระตัวแทน ( Wildcard character ) หมายถึง สัญลักษณ์ที่ใช้แทน กลุ่มของแฟ้มที่มีส่วนของชื่อหรือส่วนขยายคล้ายกัน เพื่อให้กลุ่มแฟ้มเหล่านั้น ถูกดำเนินการภายใต้การทำงานเดียวกันพร้อมๆกัน ซึ่งมี 2 สัญลักษณ์

1.สัญลักษณ์ * แทน ตัวอักษร ตัวเลข หรือ สัญลักษณ์ใดๆ ในชื่อแฟ้ม

หรือ ส่วนขยาย 1 ตัวขึ้นไป เช่น*. exe หมายถึง กลุ่มแฟ้มอะไรก็ได้ที่มีส่วน ขยายเป็น . exe

2.สัญลักษณ์ ? แทน ตัวอักษร ตัวเลข หรือสัญลักษณ์ใดๆ ในชื่อแฟ้ม

หรือส่วนขยาย 1 ตัว ที่เครื่องหมาย ? ปรากฎ อยู่ เช่น W??. doc หมายถึง ชื่อแฟ้ม

ที่ขึ้นต้นด้วย W แล้วตามด้วยตัวอักษรใดก็ได้ 2 ตัว และมีส่วนขยายเป็น doc

 

    ระบบสารบบ

 

ในระบบคอมพิวเตอร์ มีแฟ้มจัดเก็บเอกสารอยู่จำนวนมาก อาจมีความ ยากลำบากเสียเวลาในการค้นหา ดังนั้นจึงจัดระบบสา รบบ ขึ้น เรียกว่า

dircetory system เป็นการรวมและแยกไฟล์ต่างๆออกจากกันเป็นกลุ่มๆ เป็น ระบบ ระเบียบ นอกจากนี้ยังมี สาระบบย่อย เรียกว่า Subdircetory ในการตั้งชื่อ สา รบบ ใช้หลักการตั้งชื่อแฟ้ม และไม่ซ้ำกับชื่อที่มีอยู่ในลำดับ ชั้นเดียวกัน สา รบบ หลักที่ใช้เป็นพื้นฐานสำหรับสร้างสา รบบ อื่น เรียกว่า Root dircetory ใช้สัญลักษณ์ \ ( backslash ) แทน

 

    ระบบปฏิบัติการ DOS เป็นอย่างไร?


    ระบบปฏิบัติการ (operating system) เป็นส่วนประกอบที่สำคัญของระบบซอฟต์แวร์ ระบบปฏิบัติการประกอบขึ้นจากชุดโปรแกรมที่ทำหน้าที่ควบคุมดูแลการดำเนินการต่าง ๆ ของระบบคอมพิวเตอร์ และประสานการทำงานระหว่างทรัพยากรต่าง ๆ ในระบบคอมพิวเตอร์ ทั้งส่วนที่เป็นซอฟต์แวร์และส่วนที่เป็นฮาร์ดแวร์ให้เป็นไปย่างเหมาะสมและมีประสิทธิภาพ
ระบบคอมพิวเตอร์ในระดับไมโครคอมพิวเตอร์ โดยทั่วไปใช้ระบบปฏิบัติการที่จัดเก็บอยู่บนแผ่นบันทึกหรือฮาร์ดดิสก์ ซึ่งเป็นที่รู้จักกันดีในชื่อของ เอ็มเอสดอส (Microsort Disk Operating System : MS-DOS) ซึ่งพัฒนาโดยบริษัทไมโครซอฟต์คอร์ปอเรชัน ระบบปฏิบัติการนี้ได้มีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ตามความต้องการของผู้ใช้และพัฒนาการทางด้านซอฟต์แวร์และฮารด์แวร์
การเริ่มต้นทำงานของระบบปฏิบัติการดอส


    การเริ่มต้นทำงานของระบบคอมพิวเตอร์จะเริ่มต้นโดยอัตโนมัติจากส่วนของชุดคำสั่งที่จัดเก็บอยู่ บนหน่วยความจำของระบบคอมพิวเตอร์ที่ใช้อ่านได้อย่างเดียวที่เรียกว่ารอม (Read Only Memory : ROM) คำสั่งเหล่านี้จะทำหน้าที่ควบคุมอุปกรณ์พื้นฐานและทำการบรรจุระบบปฏิบัติการจากแผ่นบันทึกหรือฮาร์ดดิสก์ ขึ้นสู่หน่วยความจำหลัก หลังจากนี้การควบคุมการทำงานของระบบคอมพิวเตอร์จะถูกบรรจ ุไปอยู่บนหน่วยความจำหลักเป็นที่เรียบร้อยแล้ว โปรแกรมหนึ่งในระบบปฏิบัติการดอสที่ถูกบรรจุคือ โปรแกรมคำสั่งที่มีชื่อว่า command.com และกระบวนการเริ่มต้นการทำงานของระบบคอมพิวเตอร์ดังกล่าวนี้เรียกกันทั่วไปว่า การบูทเครื่อง (boot) คอมพิวเตอร์
การบูทเครื่องคอมพิวเตอร์มีอยู่ด้วยกัน 2 วิธีคือ

1. Cold Boot คือการเปิดเครื่องด้วยสวิตช์ปิดเปิดเครื่อง (power)
2. Worm Boot คือ จะใช้วิธีนี้ในขณะที่เครื่องเปิดอยู่ ในกรณีที่เครื่องค้าง (Hank) เครื่องไม่ทำงานตามที่เราป้อนคำสั่งเข้าไป การบูทเครื่องแบบนี้สามารถกระทำได้อยู่ 2 วิธีคือ
1. กดปุ่ม Reset
2. กดปุ่ม Ctrl+Alt+Del พร้อมกัน แล้วปล่อยมือ



    ชนิดคำสั่ง DOS


คำสั่งของ DOS มีอยู่ 2 ชนิดคือ
1. คำสั่งภายใน (Internal Command) เป็นคำสั่งที่เรียกใช้ได้ทันทีตลอดเวลาที่เครื่องเปิดใช้งานอยู่ เพราะคำสั่งประเภทนี้ถูกบรรจุลงในหน่วยความจำหลัก (ROM) ตลอดเวลา หลังจากที่ Boot DOS ส่วนมากจะเป็นคำสั่งที่ใช้อยู่เสมอ เช่น CLS, DIR, COPY, REN เป็นต้น
2. คำสั่งภายนอก (External Command) คำสั่งนี้จะถูกเก็บไว้ในดิสก์หรือแผ่น DOS คำสั่งเหล่านี้จะไม่ถูกเก็บไว้ในหน่วยความจำ เมื่อต้องการใช้คำสั่งเหล่านี้คอมพิวเตอร์จะเรียกคำสั่งเข้าสู๋หน่วยความจำ ถ้าแผ่นดิสก์หรือฮาร์ดดิสก์ไม่มีคำสั่งที่ต้องการใช้อยู่ก็ไม่สามารถเรียกคำสั่งนั้น ๆ ได้ ตัวอย่างเช่น คำสั่ง FORMAT, DISKCOPY, TREE, DELTREE เป็นต้น


    รูปแบบและการใช้คำสั่งต่าง ๆ

ในการใช้คำสั่งต่าง ๆ ของ DOS จะมีการกำหนดอักษรหรือสัญญลักษณ์ ใช้แทนข้อความของรูปแบบคำสั่ง ดังนี้
[d:] หมายถึง Drive เช่น A:, B:
[path] หมายถึง ชื่อไดเรคเตอรี่ย่อย
[filename] หมายถึง ชื่อแฟ้มข้อมูล หรือ ชื่อไฟล์
[.ext] หมายถึง ส่วนขยาย หรือนามสกุล
หมายเหตุ ข้อความที่อยู่ในวงเล็บ ([ ] ) ถ้าไม่มีก็ไม่ต้องใส่ในคำสั่ง

รูปแบบและการใช้คำสั่งภายใน (Internal Command)
คำสั่ง หน้าที่ รูปแบบ
CLS (CLEAR SCREEN) ลบข้อมูลบนจอภาพขณะนั้น CLS
DATE แก้ไข/ดูวันที่ให้กับ SYSTEM DATE
TIME แก้ไข/ดูเวลา ให้กับ SYSTEM TIME
VER (VERSION) ดูหมายเลข (version) ของดอส VER
VOL (VOLUME) แสดงชื่อของ DISKETTE VOL [d:]
DIR (DIRECTORY) ดูชื่อแฟ้มข้อมูล, เนื้อที่บนแผ่นดิสก์, ชื่อแผ่นดิกส์ DIR [d:] [path] [filename [.ext]] [/p] [/w]

/p หมายถึง แสดงชื่อแฟ้มข้อมูลทีละ 1 หน้าจอภาพ ถ้าต้องการดูหน้าต่อไปให้กดแป้นใด ๆ

/w หมายถึง แสดงชื่อแฟ้มข้อมูลตามความกว้างของจอภาพ


TYPE แสดงเนื้อหาหรือข้อมูลในแฟ้มข้อมูลที่กำหนด TYPE [d:] [path] [filename.[.ext]]
COPY ใช้คัดลอกแฟ้มข้อมูลหนึ่ง หรือหลายแฟ้มข้อมูลจากแฟ้มข้อมูลต้นทาง ไปยังแฟ้มข้อมูลปลายทาง อาจจะเป็นจากแผ่นดิสก์แผ่นหนึ่งหรือแผ่นดิสก์เดิมก็ได้ COPY [d:] [path] [filename[.ext]] [d:] [path] filename[.ext]]
REN (RENAME] เปลี่ยนชื่อแฟ้มข้อมูล (ข้อมูลข้างในแแฟ้มข้อมูลยังเหมือนเดิม) REN [d:] [path] [oldfilename[.ext]] [newfilename[.ext]]
DEL (DELETE) ลบแฟ้มข้อมูลออกจากแฟ่นดิสก์ DEL [d:] [path] [filename[.ext]]
PROMPT COMMAND เปลี่ยนรูปแบบตัวพร้อมรับคำสั่ง (system prompt) เป็นตัวใหม่ตามที่ต้องการ PROMPT [prompt-text] or propt $p$

   $ หมายถึงตัวอักษร

t หมายถึง เวลา
d หมายถึง วัน เดือน ปี
p หมายถึง เส้นทาง Directory ปัจจุบัน
v หมายถึง DOS VERSION NUMBER
g หมายถึง เครื่องหมาย >
l หมายถึง เครื่องหมาย <
q หมายถึง เครื่องหมาย =
MD (MAKE DIRECTORY) สร้าง subdirectory (ห้องย่อย) เพื่อจัดเก็บแฟ้มข้อมูล MD [d:] [path] [Dir_name]
CD (CHANGE DIRECTORY) เป็นคำสั่งในการเปลี่ยนไปใช้งาน subdirectory ที่ต้องการ CD [d:] [path] [Dir_name]
CD\ (การย้ายกลับมาสู่ ROOT DIRECTORY
CD.. (การย้ายกลับมาที่ DIRECTORY)
RD (REMOVE DIRECTORY) ลบ subdirectory (ห้องย่อย) ที่สร้างด้วยคำสั่ง MD RD [d:] [path] [Dir_name]


    คำสั่งภายนอก(EXTERNAL COMMAND)

คำสั่งภายนอกมี 2 นามสกุล
1.นามสกุลเป็น .COM เป็น file ที่บรรจุข้อมูลที่ถูกแปลงเป็นภาษาเครื่องแล้ว
2.นามสกุลเป็น .EXE เป็น file ที่บรรจุข้อมูลที่เขียนโดยใช้ภาษาระดับสูงและแปลงเป็นภาษาเครื่องแล้ว คำสั่ง หน้าที่ รูปแบบ
TREE แสดงรายชื่อ directory ทั้งหมดในแผ่นดิสก์ ที่กำหนด TREE [d:] [/f]

/f หมายถึงรายชื่อแฟ้มข้อมูลในแต่ละ subdirectory ด้วย
SYS (SYSTEM) เป็นคำสั่ง copy แฟ้มข้อมูลที่ใช้ในการเปิดเครื่องลงในแผ่นดิสก์หรือฮาร์ดดิสก์ ที่ไม่มีระบบ (เปิดเครื่องไม่ได้) SYS [d:]
CHKDSK (CHECK DISK) ตรวจสอบ directory หรือ file แสดงจำนวน memory ที่ใช้ไปและที่เหลืออยู่ รวมถึงเนื้อที่ บนแผ่นดิสก์ที่ใช้ไป และที่เหลืออยู่ CHKDSK [d:] [path] [filename[.ext]] [/f] [/v]

/f หมายถึง การตรวจสอบเนื้อที่ที่เสียหาย

/v หมายถึง ให้แสดง directory และ แฟ้มข้อมูลที่ซ่อนอยู่
LABEL เพื่อกำหนดชื่อ (volume label), เปลี่ยนหรือลบ volume label บนดิสก์ LABEL [d:] [volume label]
FORMAT กรณีที่ diskette ใหม่ จะเป็นการจัด track และ sector ของ diskette ใหม่ เพื่อให้เขียนข้อมูลได้
กรณีที่เป็น diskette ที่มีข้อมูลอยู่แล้วเมื่อใช้คำสั่งนี้ข้อมูลจะถูกล้างไปหมด พร้อมที่เขียนข้อมูลใหม่
FORMAT [d:] [/s] [/v]
/s หมายถึง ทำการ format โดยทำการคัดลอก โปรแกรมระบบดอส (BIO.COM, OS.COM, COMMAND.COM)
/v หมายถึง กำหนด volume label ให้ดิสก์
DISKCOPY (COPY DISKETTE เป็นคำสั่งที่ใช้ copy file ทั้งหมดจากแผ่นดิสก์จากแผ่นหนึ่งไปใส่อีกแผ่นหนึ่ง แต่ถ้าแผ่นดิสก์อีกแผ่น ยังไม่ได้ทำการ format ก็จะทำการ format ให้โดยอัตโนมัติ DISKCOPY [d:] [d:]